Pałac w Bojadłach - lubuska perła baroku

Najważniejsze informacje

Pałac w Bojadłach należy do najcenniejszych zabytków rezydencjonalnych zachodniej Polski. Jest uznawany za jedną z najwspanialszych późnobarokowych rezydencji historycznego Dolnego Śląska i Ziemi Lubuskiej. W skład założenia wchodzą pałac, park, kordegardy, oficyny oraz dawne zabudowania folwarczne.

Historia pałacu

Dzieje rezydencji są nierozerwalnie związane z rodem von Kottwitz, który władał Bojadłami przez kilka stuleci. Pierwszy pałac powstał w 1707 roku z inicjatywy Adama von Kottwitza. Budowla została jednak zniszczona przez pożar w 1731 roku. Następnie Dawid Henryk von Kottwitz odbudował rezydencję w latach 1734-1735, nadając jej reprezentacyjny barokowy charakter.

W czasie wojny siedmioletniej pałac był plądrowany przez wojska rosyjskie, a w 1812 roku kolejny pożar zniszczył część budynku oraz cenne rodzinne archiwum. Na początku XX wieku majątek przeszedł w ręce generała Reinharda von Scheffera, który przeprowadził gruntowny remont rezydencji.

Po II wojnie światowej pałac pełnił funkcję ośrodka zdrowia, szkoły i kolonii. Z czasem popadł w zaniedbanie, jednak obecnie trwa jego stopniowa rewitalizacja prowadzona przez właścicieli i fundację opiekującą się zabytkiem.

Architektura

Pałac zachował swoją XVIII-wieczną bryłę zbudowaną na planie podkowy. Szczególną wartość stanowi rokokowa dekoracja elewacji wykonana w latach 60. XVIII wieku, zaliczana do najcenniejszych przykładów rokoka fryderycjańskiego na Śląsku.

Na uwagę zasługują:

• reprezentacyjny ryzalit z tympanonem,
• historyczne kominki,
• oryginalna stolarka drzwiowa,
• barokowe kordegardy przy bramie wjazdowej,
• dawny park pałacowy z kanałem i starodrzewem.

Legenda o skarbie von Kottwitzów

Najbardziej znana lokalna opowieść mówi o kosztownościach ukrytych przez rodzinę von Kottwitz podczas licznych wojen nawiedzających region.

Według legendy część rodzinnego majątku miała zostać schowana w podziemiach pałacu jeszcze przed nadejściem wojsk rosyjskich w XVIII wieku. Skarb miał zawierać srebra rodowe, dokumenty i kosztowności przekazywane przez pokolenia. Mimo wielu spekulacji nigdy nie odnaleziono żadnych dowodów potwierdzających tę historię

Tajemnicze przejście pod pałacem

Wśród mieszkańców Bojadeł od pokoleń krąży opowieść o podziemnym tunelu prowadzącym z pałacu do kościoła lub dawnych zabudowań folwarcznych.

Podobne legendy występują przy wielu rezydencjach szlacheckich, jednak w przypadku Bojadeł nie odkryto dotąd przejścia potwierdzonego badaniami archeologicznymi. Historia pozostaje więc elementem lokalnego folkloru.

Biała Dama z Bojadeł

Według miejscowych podań w pałacowych korytarzach czasem pojawia się postać kobiety ubranej w jasną suknię.

Legenda wiąże ją z jedną z córek dawnych właścicieli, która miała umrzeć przed planowanym ślubem. Jej duch podobno nadal czuwa nad rezydencją i pojawia się podczas mglistych jesiennych wieczorów.

Ciekawostki

• Pierwszy pałac powstał w 1707 roku.
• Obecna rezydencja została odbudowana w latach 1734-1735.
• Jest jednym z najcenniejszych przykładów późnego baroku na Ziemi Lubuskiej.
• W XVIII wieku elewacje ozdobiono wyjątkową dekoracją rokokową.
• Pałac zachował historyczne kordegardy przy głównym wjeździe.
• Obiekt jest częścią szlaku „Pałace i Parki Środkowego Nadodrza”.

Co warto zobaczyć w okolicy?

• Pałac w Bojadłach
• Pałac w Trzebiechowie
• Pałac w Klenicy
• Sulechów
• Zielona Góra
• Dolina Odry

Dlaczego warto odwiedzić Pałac w Bojadłach?

Pałac w Bojadłach to wyjątkowy przykład śląsko-lubuskiej architektury barokowej. Bogata historia rodu von Kottwitz, unikalne rokokowe dekoracje, malowniczy park oraz legendy o ukrytych skarbach i Białej Damie tworzą atmosferę jednego z najbardziej fascynujących pałaców zachodniej Polski.