Pałac w Bojadłach

Pałac w Bojadłach - barokowa rezydencja rodu von Kottwitz

Pałac w Bojadłach to jedna z najciekawszych barokowych rezydencji województwa lubuskiego. Dawna siedziba rodu von Kottwitz wyróżnia się bryłą na planie podkowy, reprezentacyjnym dziedzińcem, barokowymi kordegardami oraz bogatą dekoracją fasady. Po wielu latach zaniedbania obiekt jest stopniowo przywracany do życia i ponownie udostępniany turystom.

Co warto zobaczyć?

Największą uwagę przyciąga frontowa elewacja pałacu z wysuniętym ryzalitem, ozdobnym portalem i dekoracją sztukatorską. Wśród ornamentów można odnaleźć motywy roślinne, owoce, muszle i girlandy, które nadają barokowej bryle lekkości charakterystycznej dla rokoka.

Przed rezydencją stoją dwie barokowe kordegardy wzniesione podczas odbudowy zespołu w latach 1734-1735. Dawniej flankowały reprezentacyjny wjazd na dziedziniec, a ich wieże wyposażone były w dwa różne zegary — słoneczny i mechaniczny.

W udostępnionych wnętrzach warto zwrócić uwagę na zachowaną historyczną stolarkę, balustradę schodów i późnobarokowe kominki. Szczególnie cenne są dwa kamienne kominki dawnej sali balowej oraz fragmenty odkrytej podczas prac konserwatorskich XVIII-wiecznej dekoracji malarskiej.

Jak wygląda zwiedzanie?

Odnowiona część pałacu jest dostępna dla turystów. W pomieszczeniach działa wystawa stała, która przedstawia dzieje rezydencji, jej architekturę, dawnych mieszkańców oraz kolejne etapy prowadzonej rewitalizacji. Można również korzystać z audioprzewodnika.

To interesujący przypadek zabytku, w którym zwiedzający ogląda nie tylko efekt zakończonego remontu, ale także proces ratowania historycznej rezydencji. Odnowione pomieszczenia sąsiadują z częściami nadal wymagającymi prac konserwatorskich.

Na spokojne zwiedzanie wnętrz oraz obejrzenie fasady, dziedzińca i kordegard warto przeznaczyć około 1-1,5 godziny.

Historia w skrócie

Budowę pałacu rozpoczął w 1707 roku Adam von Kottwitz. Po jego śmierci majątek przejął starszy brat David Heinrich von Kottwitz, który ukończył rezydencję w 1731 roku. Niedługo później budynek ucierpiał w pożarze i został odbudowany w latach 1734-1735, otrzymując zasadniczą barokową formę zachowaną do dzisiaj.

Podczas wojny siedmioletniej rezydencję splądrowały wojska rosyjskie. Kolejny pożar w 1812 roku zniszczył rodzinne archiwum Kottwitzów. W 1904 roku dobra kupił generał Reinhard von Scheffer, którego rodzina pozostawała właścicielem majątku do zakończenia II wojny światowej.

Po wojnie pałac został upaństwowiony. Mieściły się tutaj m.in. placówki ochrony zdrowia, szkoła i ośrodek kolonijny. Później budynek przez wiele lat pozostawał nieużytkowany i stopniowo niszczał.

Od 2014 roku obiektem opiekuje się Fundacja Pałac Bojadła, która prowadzi etapowe prace konserwatorskie i restauratorskie oraz działalność edukacyjną i kulturalną.

Informacje praktyczne

Pałac znajduje się w Bojadłach w województwie lubuskim. Jest zabytkiem udostępnianym turystom, jednak zakres dostępnych pomieszczeń może zmieniać się wraz z postępem prac konserwatorskich oraz podczas wydarzeń organizowanych przez Fundację.

Przed wizytą warto sprawdzić aktualne dni i godziny zwiedzania oraz ceny biletów. Dotyczy to również oprowadzań z przewodnikiem i wydarzeń specjalnych.

Pałac jest również związany z projektem „Pałace i Parki Środkowego Nadodrza”, rozwijanym jako turystyczny szlak kulturowy promujący historyczne rezydencje regionu.

Atrakcje w pobliżu

Wizytę warto połączyć ze spacerem po Bojadłach i zobaczeniem kościoła św. Teresy od Dzieciątka Jezus, związanego podobnie jak pałac z rodem von Kottwitzów. Dłuższą wycieczkę można natomiast poprowadzić śladami innych rezydencji Środkowego Nadodrza.

Pałac w Bojadłach szczególnie warto odwiedzić dlatego, że nie jest jedynie odrestaurowanym zabytkiem prezentującym gotowy efekt prac. Można tu zobaczyć autentyczne historyczne elementy, ślady wieloletniego zniszczenia i kolejne fragmenty odzyskujące dawny wygląd. Dzięki temu miejsce dobrze pokazuje również, jak wygląda współczesne ratowanie dużej zabytkowej rezydencji.