Pałac w Turawie - zapomniana perła Opolszczyzny

Pałac w Turawie jest jednym z najbardziej interesujących zabytków rezydencjonalnych województwa opolskiego. Położony wśród lasów i niedaleko Jeziora Turawskiego, przez blisko trzy stulecia był siedzibą wpływowych rodów szlacheckich. Mimo obecnego stanu zachowania nadal zachwyca bogactwem architektury i historią.

Początki majątku

Według przekazów w miejscu dzisiejszego pałacu znajdował się niegdyś drewniany zameczek myśliwski książąt opolskich. W XVIII wieku dobra turawskie nabył Martin Scholtz von Loewenckron, który między około 1728 a 1736 rokiem rozpoczął budowę nowej rezydencji.

Pałac od początku miał pełnić funkcję reprezentacyjnej siedziby właścicieli rozległych dóbr ziemskich i stał się jednym z najokazalszych obiektów tego typu na Górnym Śląsku.

Rozbudowa i ród von Garnier

W drugiej połowie XVIII wieku pałac został rozbudowany. W 1761 roku dobudowano północne skrzydło oraz reprezentacyjną bramę wjazdową, a wnętrza ozdobiono rokokowymi dekoracjami. W wyniku koligacji rodzinnych majątek przeszedł następnie w ręce francuskiego rodu von Garnier, który pozostał właścicielem Turawy aż do 1945 roku.

W XIX wieku przeprowadzono kolejne modernizacje, zachowując jednak późnobarokowy charakter rezydencji.

Architektura

Pałac reprezentuje styl barokowy z elementami neorokokowymi. Budynek wzniesiono na planie nieregularnego prostokąta. Szczególnie charakterystyczna jest pałacowa kaplica w formie wielobocznej wieży zwieńczonej hełmem.

Do najcenniejszych elementów wnętrz należą:

• rokokowa sala balowa,
• złocone, rzeźbione drzwi dębowe,
• marmurowe kominki,
• barokowe szafy biblioteczne,
• dekoracyjne piece kaflowe,
• stiuki i złocone dekoracje ścienne.

Związek z Jeziorem Turawskim

Ostatni właściciele z rodu von Garnier odegrali ważną rolę w rozwoju okolicy. To właśnie z ich inicjatywą wiąże się koncepcja budowy zbiornika retencyjnego Turawa, który powstał w latach 30. XX wieku i do dziś jest jedną z największych atrakcji regionu.

Wojna i powojenne losy

W 1937 roku rodzina von Garnier przekazała pałac na potrzeby sierocińca. Po II wojnie światowej majątek przejęło państwo. Od 1949 roku działał tu Dom Dziecka, a przez pewien czas także Urząd Gminy. W związku z adaptacją budynku część historycznych wnętrz została przebudowana.

Po przemianach ustrojowych obiekt zmieniał właścicieli i stopniowo popadał w zaniedbanie. Mimo podejmowanych prób sprzedaży i ratowania zabytku, pałac nadal oczekuje na kompleksową rewitalizację.

Park pałacowy

Rezydencję otacza zabytkowy park krajobrazowy założony na przełomie XVIII i XIX wieku. Rosną w nim liczne pomnikowe drzewa, między innymi dęby szypułkowe, jesiony i lipy. Park stanowi integralną część historycznego zespołu pałacowego.

Warto wiedzieć

• Pałac powstał w pierwszej połowie XVIII wieku.
• Fundatorem był Martin Scholtz von Loewenckron.
• Od XVIII wieku należał do rodziny von Garnier.
• Zachowała się słynna rokokowa sala balowa.
• W pałacu działał Dom Dziecka od 1949 roku.
• Obiekt otacza zabytkowy park z pomnikowymi drzewami.
• Rezydencja znajduje się niedaleko Jeziora Turawskiego.
• Obecnie pałac jest własnością prywatną i nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania.

Pałac w Turawie należy do najbardziej malowniczych, ale jednocześnie najbardziej zagrożonych zabytków rezydencjonalnych Opolszczyzny. Mimo upływu czasu wciąż zachował wiele elementów dawnej świetności i pozostaje ważnym świadectwem historii Górnego Śląska.